Natuurgebied
Roelerheide

Roelerheide is een van de deelgebieden van het Overgangsgebied Kempen-Haspengouw, een bijzonder natuurgebied op de grens van twee landschappen.

Een groeiend natuurgebied
Limburgs Landschap begon in 2012 met de aankoop van percelen in deelgebied Hesselsberg in Zutendaal. Enkele jaren later werden de zuidelijker gelegen deelgebieden Stalkerheide in Zutendaal en Roelerheide in Lanaken toegevoegd. Binnenkort komen daar via een uitbreiding van het natuurbeheerplan nog twee deelgebieden bij: Mandel in Zutendaal en De Kiewit in Lanaken.

Uniek door de overgang tussen Kempen en Haspengouw
Het gebied ligt op de overgang tussen de Kempen en Haspengouw, wat het zijn unieke karakter geeft. Het combineert kenmerken van beide streken en heeft daardoor verschillende bodemtypes: droge tot vochtige Kempische zandgronden in het noorden en vochtige tot natte (zand)leemgronden van Haspengouw in het zuiden.

Op de hogere, drogere gronden van het Kempisch Plateau vind je heiderelicten, jeneverbesstruwelen en droge boscomplexen. In de lagere, natte beekvalleien liggen hooilanden, bronbossen met goudveil, broekbossen en ruige vegetaties. De hoogteverschillen en de variatie aan landschappen maken het gebied aantrekkelijk voor wandelaars en fietsers.

Kleine beekvalleien
Vijf beekvalleien lopen door dit gemeentegrensoverschrijdende gebied. De Zutendaalbeek en Broekerbeek stromen door Hesselsberg, de Bezoensbeek door Stalkerheide, en de Roelerbeek en Munsterbeek volgen elkaar in Roelerheide. De beken ontspringen op het Kempisch Plateau en stromen van noordoost naar zuidwest.

De kleinschalige beekdallandschappen bestaan uit een afwisseling van open en gesloten vegetaties en vormen een belangrijk leefgebied voor dagvlinders, libellen, amfibieën, sprinkhanen, vleermuizen en moerasvogels.

Natuurbeheer
In de lagergelegen terreinen richt het beheer zich op een mozaïek van bloemrijke valleigraslanden, natte ruigtes, moerasvegetaties, bronbossen en broekbossen, met aandacht voor kleine landschapselementen. Op de hoger gelegen gronden wordt gewerkt aan een complex van inheemse loofbossen met bosranden en open plekken waar heidevegetatie kan groeien.

Inrichtingsmaatregelen
Het gebied staat voor heel wat inrichtingsmaatregelen die via verschillende projecten zullen worden uitgevoerd. In Hesselsberg wordt bijvoorbeeld een landduin hersteld en een zeldzaam jeneverbesstruweel uitgebreid.

In de kleine beekvalleien, die door het wegvallen van beheer verruigd zijn geraakt, wordt ingezet op landschapsherstel. Minder waardevolle bosjes worden terug opengekapt om bloemrijke valleigraslanden te creëren die belangrijk zijn voor de unieke flora en fauna.

Op veel percelen in het overgangsgebied bleef oude infrastructuur achter van vorige gebruikers, zoals tuinrasters, gebouwtjes van afgebroken weekendverblijven en grofvuil. Samen met lokale vrijwilligers wordt deze rommel opgeruimd, zodat de terreinen volledig kunnen worden benut voor natuur.

Een belangrijk knelpunt zijn de kunstmatige vijvers die vroeger bij weekendverblijven zijn aangelegd, waardoor het landschap vergraven is geraakt. Het is de ambitie om een deel van deze vijvers te dempen voor vernatting en andere vijvers op natuurlijke wijze in te richten voor amfibieën en libellen.