Een grondige metamorfose van het vijvercomplex
Met trots kunnen we in maart 2026 melden dat de eerste fase van de grootschalige natuurinrichtingswerken in de Caetsweyers volledig is afgerond. Wat in 2024 begon als een ambitieus herstelproject binnen de Vlaamse Blue Deal, is vandaag zichtbaar geworden in het landschap: de Caetsweyers zijn opnieuw een veerkrachtig, dynamisch en biodivers vijvergebied.
Vijvers drooggelegd en vis verplaatst
In de beginfase werden meerdere vijvers drooggelegd, zodat herstel- en herinrichtingswerken mogelijk werden. Daarbij werd alle aanwezige vis deskundig afgevangen en overgebracht naar andere wateren, waaronder de plassen in Hengelhoef. Zo werd bijna 900 kilogram vis, waaronder karper en snoek, succesvol verhuisd dankzij inzet van medewerkers en vrijwilligers.
Herstel van dijken, sluisjes en oevers
Met de vijvers droog kon Limburgs Landschap starten met het herstellen van dijken en oude sluisjes, het vrijmaken van dichtgegroeide oevers en het voorbereiden van het cascadesysteem dat de verschillende vijvers opnieuw met elkaar verbindt. Deze infrastructuur vormt de ruggengraat van het waterbeheer in Caetsweyers.
Eilandjes, rietkragen en vernieuwde natte natuur
Een uniek onderdeel van de Blue Deal‑aanpak was het hergebruik van slib. In plaats van het dure afvoeren werd een groot deel ervan ingezet om nieuwe eilandjes te vormen, afgewerkt met klei en zand. Deze eilandjes bieden vandaag al ruimte voor pioniersvegetaties en vormen toekomstige broedplaatsen voor soorten zoals roerdomp en woudaap. Ook de nieuwe rietkragen krijgen intussen vorm, essentieel voor moerasvogels en amfibieën.
Rust voor de natuur en versterking van biodiversiteit
Tijdens het broedseizoen werden de werken tijdelijk stilgelegd, zodat de aanwezige vogelsoorten ongestoord konden broeden. Ondanks de ingrepen bleven alle typische soorten aanwezig in het gebied. De achterste vier vijvers, die prioritair moesten worden voorbereid, zijn inmiddels klaar vóór het broedseizoen van 2025, zoals gepland.
Daarnaast werden vier grote vijvers in deze eerste fase reeds opnieuw gevuld met water uit de Kaatsbeek. Deze vijvers tonen nu – ondanks hun nog open, kale structuur – een duidelijk herstelbeeld. Zelfs de bever kwam al meerdere keren poolshoogte nemen, een prachtig teken dat de natuur het herstelde leefgebied aanvaardt.
Resultaat in maart 2026: een vernieuwd en veerkrachtig gebied
De Caetsweyers tonen nu, aan het einde van fase 1, een duidelijk vernieuwd karakter:
- opnieuw functionele waterlopen en een stabiel cascadesysteem
- open oevers en nieuwe rietzones die klaarstaan voor verdere vegetatieontwikkeling
- zorgvuldig vormgegeven eilandjes die de biodiversiteit een duw in de rug geven
- een verbeterde waterhuishouding die past binnen de Blue Deal‑doelstellingen
Het project werd mee mogelijk gemaakt dankzij 1,7 miljoen euro aan Blue Deal‑middelen, gericht op het aanpakken van droogte, waterschaarste en het herstel van natte natuur.
