Vallei van de Mangelbeek

Het natuurgebied Vallei van de Mangelbeek ligt tussen de dorpscentra van Heusden en Zolder. Deze dorpen ontstonden vroeger op twee getuigenisheuvels. Wanneer je door de vallei wandelt, ontdek je een landschap waar natuur en geschiedenis samenkomen. De wandeling leidt je langs afwisselende plekken en laat je kennismaken met hoe het landschap er vroeger uitzag.

Een vallei onder druk

De Vallei van de Mangelbeek maakt deel uit van het landschap rond de beek. Normaal zijn valleien nat en moerassig, maar hier is dat niet overal meer het geval. Door het mijnverleden zijn sommige delen van de vallei verzakt. Om deze lager gelegen zones droog te houden, werden diepe drainagegrachten gegraven. Ook de Mangelbeek zelf werd rechtgetrokken. Waar vroeger een ondiepe, kronkelende beek stroomde, ligt vandaag een diepe, rechte waterloop met stuwen en mijnpompen. Deze ingrepen zorgen ervoor dat de bodem sterk uitdroogt. Daardoor verdwijnt ook het veen op sommige plaatsen en krijgen algemene plantensoorten de overhand op zeldzame soorten. Het herstellen van de natuurlijke waterhuishouding is daarom een belangrijk doel voor het natuurbeheer in dit gebied.

Natuur die toch blijft bestaan

Toch zijn er nog delen van de vallei waar het landschap zijn natte karakter heeft behouden. Vooral in de zones die door mijnverzakkingen lager liggen, vind je nog resten van de oorspronkelijke natuur. Hier liggen natte graslanden met zuur laagveen, natte ruigtes, vochtig wilgenstruweel en elzenbroekbossen. Om deze waardevolle natuur te behouden, wordt het gebied op verschillende manieren beheerd. Graslanden worden gemaaid, op sommige plaatsen worden bomen gekapt en in andere delen grazen gallowayrunderen. Zo blijft het landschap open en krijgen typische planten en dieren opnieuw kansen.

Sporen van het oude landschap

Tijdens een wandeling door de vallei zie je ook nog sporen van het vroegere agrarische landschap. Houtwallen, graslanden, hooilanden en kleine akkers herinneren aan een tijd waarin landbouw kleinschalig en nauw verbonden met het landschap was. Deze elementen maken de vallei niet alleen ecologisch waardevol, maar geven het gebied ook een sterk historisch karakter.