Een akker middenin de Itterbeekvallei heeft onverwacht een duizenden jaren oud geheim prijsgegeven. Op luchtfoto’s ontdekte conservator Guido Franssens veelhoekige patronen. De man ging ervan uit dat het Keltische raatakkers waren. Maar specialisten lieten weten dat de patronen heel wat ouder zijn.
Guido Franssens is al jarenlang conservator van het gebied van Limburgs Landschap vzw. “Het gebied blijft mij intrigeren omdat het erfgoed uitstraalt. Je vindt er letterlijk sporen van de oudheid. Ik was de luchtfoto’s van Topomapviewer aan het bestuderen om te kijken of er sporen waren van raatakkers zoals in Wijshagen. En daar ging ik ook vanuit toen ik op een veld duidelijke patronen ontdekte”, vertelt Guido.
De patronen ontstonden tijdens de laatste ijstijd, zo’n 115 tot 12 duizend jaar geleden. © Digitaal Vlaanderen
Graspollen
Raatakkers ontstonden door de Keltische bemestingsmethode. “Uitgeputte gronden werden naar de rand van de akker gebracht en vormden zo wallen. De akkers werden dan opnieuw bemest met graspollen. Die verhoogde randen zijn door de eeuwen heen verdwenen. Op de grond zie je niks. Maar vanuit de lucht zijn ze wel zichtbaar. Ik dacht dus dat ik zo’n akker had ontdekt. Maar een vriendin/archeologe twijfelde bij het zien van de foto en stuurde de locatie en de foto naar specialisten.”
115 tot 12 duizend jaar oud
Wat blijkt: de vondst van Guido stamt niet uit het eerste millennium voor Christus, maar is vele jaren ouder. “Het blijkt te gaan om periglaciale polygonen, bodemverstoringen ontstaan tijdens de laatste ijstijd, zo’n 115 tot 12 duizend jaar geleden. Simpel uitgelegd zijn het unieke prehistorische bodemstructuren uit een extreem koud poolklimaat. Hier lag toen zeker niet het hele jaar rond ijs, maar de ondergrond was wel permanent bevroren. Enkel in de zomer ontdooide de toplaag. De bodem zette elk jaar uit en kromp opnieuw. Zo ontstonden de veelhoeken – meestal vijfhoeken.”
Deze afdrukken in de bodem blijven zeldzaam. “Al zijn er uiteraard meer. Alleen zijn ze moeilijk te vinden omdat ze vaak het hele jaar door begroeid zijn. Het is echt toevallig dat ik dit zag”, besluit Franssens.
Mireille Maes
© Dick Demey/Digitaal Vlaanderen
